Ôn thi Checkpoint môn Khoa học của Cambridge

Theo lộ trình của Cambridge, THCS (secondary) chia thành 2 phần: lower (hoặc secondary 1) và upper (hoặc secondary 2, tên khác là iGCSE tức international General Certificate of Secondary Education; bên UK gọi là GCSE vì không có chữ international-quốc tế). Hết phần lower, tương đương hết lớp 8 của VN, học sinh phải thi checkpoint.

Để dễ hình dung thì các bạn có thể xem sơ đồ dưới đây:

Ở phần đầu của THCS (tức lower), các môn học được gọi chung là KHTN, KHXH. Trong đó, KHTN là tập hợp các bài trong lĩnh vực Nghiên cứu khoa học, Vật Lí, Hóa học và Sinh học. Phần nghiên cứu khoa học đề cập tới các ý tưởng khoa học, lập kế hoạch nghiên cứu, thu thập dữ liệu, đánh giá và giải thích hiện tượng ở các lĩnh vực Lí, Hóa, Sinh. Nếu như có thể tách bạch phần Sinh học ra thì phần Lí, Hóa lại trộn lẫn vào nhau hay nói cách khác chính xác hơn, có những phần của Hóa cũng có thể coi là Vật lí bởi đối tượng là vật chất ở cấp độ nguyên tử, phân tử. Cụ thể các chủ đề của Lí, Hóa (Sinh bổ sung sau) như sau:

Nhìn vào đó thì hầu hết các chủ đề Hóa học đều có thể coi là Vật lí nếu chia theo kiểu chương trình Việt Nam. Chi tiết hơn, các bạn có thể đọc khung chương trình mô tả những kiến thức cần có để thi checkpoint do Cambridge phát hành: Science curriculum framework

Để ôn thi tốt, học sinh có thể làm trực tiếp các bài thi cũ. Không hiểu sao đề thi checkpoint môn khoa học lại rất khó kiếm trên mạng trong khi các cấp độ khác thì không thiếu. Để  có thể củng cố kiến thức, học sinh nên học theo chủ đề. Việc lọc chủ đề thì dĩ nhiên là do các thầy cô giáo thực hiện từ các nguồn khác nhau vì ở cấp độ này, học sinh chưa đủ trình độ tự phân loại chủ đề.

Bài thi khoa học

Rất may là thi checkpoint không có phần thực nghiệm, các bài thi đều thực hiện trên giấy bao gồm các câu hỏi điền từ, nối nguyên nhân-kết quả, chọn phương án đúng, đọc bảng biểu, đồ thị.

Môn thi Science gồm 2 papers bao quát hết chương trình của secondary 1, mỗi bài thi làm trong 45 phút.

Ôn thi thế nào?

Tất nhiên là học sinh có thể tự học bằng cách ôn lại các kiến thức đã học trong năm. Thực tế thì các câu hỏi trong đề thi khá tương đương với kiến thức trên lớp nên học sinh không cần quá lo lắng. Nếu muốn chắc thêm kiến thức thì học sinh có thể tìm các trung tâm.

Theo kinh nghiệm của tôi đã dạy vài khóa ôn thi checkpoint thì một khóa ôn thi có thể ước lượng chừng 6-8 buổi/lĩnh vực, tức khoảng 30 buổi cho 4 lĩnh vực. Ngoài ra,  cần có vài buổi làm đề thi thử mô phỏng checkpoint. Nếu mỗi tuần học 2 buổi (1 buổi học 2 ca cho đỡ đi lại) thì cần 10 tuần, tức 2,5 tháng. Điều đó có nghĩa là để thi checkpoint vào tháng 5, học sinh cần bắt đầu  ôn thi sau khi nghỉ Tết. Vì các lĩnh vực đan xen nhau, khó có thể tách bạch nên tốt nhất, học sinh nhờ thầy cô dạy luôn cả Lí và Hóa, riêng môn Sinh có lẽ phải là giáo viên dạy Sinh. Phần nghiên cứu khoa học thì thầy cô nào cũng có thể dạy được. Tóm lại cần 2 thầy cô Sinh-Lí hoặc Sinh-Hóa là có thể phủ được các lĩnh vực của checkpoint.

Bắt đầu từ năm nay, 2018, Trung tâm Khoa học tự nhiên ra đời, sẽ tổ chức các lớp ôn thi checkpoint môn Science từ học kì 2. Gia đình nào quan tâm thì có thể đăng kí. Nếu tập hợp đủ lớp (khoảng 10 em) thì Trung tâm sẽ xếp lịch.